Lüksün, ihtişamın, sade ve şık bir stilin öne çıktığı Art Deco’nun kraliçesi olarak tanınan Polonyalı sanatçı Tamara de Lempicka’nın eserleri, yeniden keşfedildi ve sanatçının yıldızı bir kez daha güçlü bir şekilde parlamaya başladı. Yapıtları ardı ardına dünyaca ünlü müzayede evlerinin düzenlediği müzayedelerde sunuluyor ve milyonlarca dolara satılıyor. Örneğin “Portrait de Marjorie Ferry” adlı resmi, 2020’de Londra’da 21,2 milyon dolara, aynı yıl “La Tunique Rose” ise New York’ta 13,3 milyon dolara alıcı buldu. Ayrıca sanatçının en büyük destekçilerinden doktor Boucard’ı resmettiği “Portait du Docteur Boucard” Mart 2025’te Christie’s Londra’da 8.51 milyon dolara; genç bir kızı pembe elbisesiyle resmettiği “Fillete en Rose”, Kasım 2023’te yine Christie’s tarafından 14.78 milyon dolara; “La Musicienne” Kasım 2018’de 9.09 milyon dolara satıldı.
Son olarak, Lempicka’nın sevgilisi Rafaëla’yı betimleyen portresi “La Belle Rafaëla”, geçen haziran ayında Londra’daki müzayedede yaklaşık 10,05 milyon dolara satıldı.
Tamara de Lempicka, “Portrait de Marjorie Ferry”, tuval üzerine yağlıboya 100 x 65 cm., 1932
Kadının bakış açısından nü
Kadın sanatçıların modernizme katkısının önemli bir sembolü olan bu tablonun satışıyla birlikte Lempicka, yeniden sanat dünyasının gündemine oturdu. Tabloya adını veren seks işçisi Rafaëla ile Lempicka, 1920’lerin ortalarında Paris’te karşılaştı. Rafaëla ile sevgili olan Lempicka, 1927 yılında yaptığı “La Belle Rafaëla” eseriyle, sanat anlatısının tamamen erkek odaklı olduğu bir dönemde, bir kadın nü’sü yaparak devrim yarattı.
Özgür ve güçlü
Tamara de Lempicka’nın yaptığı devrim, elbette sadece bir sanat eserinden ibaret değildi. Sanatçı, kadın nü’lerini güçlü ve özgür bireyler olarak resmetmesiyle erkek ressamlardan ayrıştı. Eserlerinde pürüzsüz yüzeyler, geometrik modernlik ve Rönesans’tan gelen heykelsi zarafet bir arada öne çıktı.
Sanatçının yaşamına gelince… Aslen Yahudi kökenliydi, bu nedenle sık sık göç etmek zorunda kaldı: Varşova, St. Petersburg, Paris, ABD ve hayatını kaybettiği Meksika’da yaşadı. II. Dünya Savaşı sonrasında ABD’ye taşındığında şansı tersine döndü; o dönemde sanat dünyasının ilgisi soyut dışavurumculuğa kaymıştı ve eserleri artık başka bir zamanın ürünü gibi görünüyordu. Biseksüel olan sanatçı, cinsel yönelimini de sanatına yansıttı. İki evlilik yaptı; ancak kadınlarla olan aşkları da eserlerinde büyük rol oynadı.
Tamara de Lempicka, “Portrait du Docteur Boucard”, tuval üzerine yağlıboya, 137 x 78 cm, 1928
Yeniden keşif moda dünyasından
2000’lerin sonunda Art Deco stili ve 1920’ler modası yeniden popüler olunca, Lempicka’nın kadın portreleri günümüzün modern estetiği ve retro modasıyla uyumlu bulundu. Moda, film ve reklam dünyasında onun tarzına referanslar verilmeye başlandı. Örneğin, moda çekimlerinde özellikle 1920’ler ve ‘30’lar tarzı retro portrelerde, tablolarındaki duruş ve ışık kullanımı taklit edildi. Chanel, Gucci, Cartier gibi markalar da Lempicka’nın şık ve sofistike figürlerinden esinlenerek reklam görselleri hazırladı. Sanat dünyası bu parlamaya kayıtsız kalamadı ve Lempicka tablolarının fiyatları yükselişe geçti.
Külleri yanardağın zirvesinde
Sanatçının vasiyeti de onun hayat felsefesinin adeta bir yansımasıydı: Küllerinin sıradan bir yerde değil, Meksika’nın kutsal yanardağı Popocatépetl’in zirvesine serpilmesini istedi. Ailesi bu isteğini, 1980’de ölümünden sonra yerine getirdi. Bu yanardağ, Meksika mitolojisinde cesur savaşçı Popocatépetl ile sevgilisi Iztaccíhuatl’ın trajik aşk hikâyesiyle anılıyor.
Tamara de Lempicka, “La Tunique rose”, tuval üzerine yağlıboya, 72.6×116.3 cm, 1927
“Tamara de Lempicka: A Retrospective”
Sanatçının eserlerine adanmış şimdiye kadar ABD’de sunulan en kapsamlı sergi “Tamara de Lempicka: A Retrospective”, 8 Şubat 2026’ya dek Florida’daki The Baker Museum at Artis–Naples’te izlenebiliyor. Sergi, 1920’ler Paris’inde gerçekleştirdiği post-Kübist portrelerden, Amerika ve Meksika dönemine ait melankolik natürmortlara ve iç mekân resimlerine uzanan geniş bir seçki sunuyor. Sergideki her tablo, yeniden doğuşla dolu bir yaşamı ve güzellik, güç ile bağımsızlık arayışını yansıtmasıyla öne çıkıyor.
Fine Arts Museums of San Francisco, The Baker Museum, özel koleksiyoncular, müzeler ve Tamara de Lempicka Vakfı iş birliğiyle hazırlanan kapsamlı retrospektif, Lempicka’nın Art Deco’nun simgesi haline gelen zarif üslubunu ve sıra dışı yaşam hikâyesini yeniden keşfediyor.
Kapak Görseli: Tamara de Lempicka (1898-1980) La Musicienne (detay), tuval üzerine yağlıboya, 115.8 x 73 cm., 1929